default_mobilelogo

Η Θεοφανή Κολονίτσιου, Ψυχολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κέντρου Πρόληψης «ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ» Π.Ε Γρεβενών, εξ αφορμής της Παγκόσμιας Ημέρας κατά των Ναρκωτικών,μίλησε στον Γιώργο Διαμάντη για το φλέγον αυτό θέμα.

Πείτε μας λίγα λόγια για την ταυτότητα του Κέντρου Πρόληψης Π.Ε Γρεβενών «ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ»

Το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας  Π.Ε Γρεβενών ξεκίνησε τη λειτουργία του το Δεκέμβριο του 1999 μετά τη σύσταση  Αστικής Εταιρείας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα η οποία προέκυψε από τη συνεργασία της τοπικής αυτοδιοίκησης (δήμοι, περιφέρεια) και τοπικών φορέων (επαγγελματικών συλλόγων, πολιτιστικών, εκκλησίας κ.τ.λ) . Το Κέντρο Πρόληψης διοικείται από το Διοικητικό Συμβούλιο της Αστικής Εταιρείας,  εποπτεύεται επιστημονικά από τον ΟΚΑΝΑ και χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Εσωτερικών και Το Υπουργείο Υγείας ισομερώς. Είναι ένα από τα 75 Κέντρα Πρόληψης που υπάρχουν σε όλη τη χώρα.

Στόχος του Κέντρου Πρόληψης είναι η παροχή υπηρεσιών πρόληψης των εξαρτήσεων και της ψυχοκοινωνικής υγείας. Αναλυτικότερα εφαρμόζει προγράμματα πρόληψης, βασισμένα στη φιλοσοφία της αγωγής και της προαγωγής της υγείας, και επιδιώκει  την ευαισθητοποίηση των φορέων και των πολιτών της τοπικής κοινωνίας , με σκοπό την ενεργοποίησή τους στον αγώνα της πρόληψης.

«[τ]α Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας του άρθρου 61 του ν. 3459/2006 είναι εγκεκριμένοι οργανισμοί για την υλοποίηση προγραμμάτων πρόληψης στα πλαίσια του Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά των Ναρκωτικών». Νόμος 4139/2013

 

– Μπορούμε να δώσουμε έναν ορισμό της εξάρτησης;

Εξάρτηση είναι η διαρκής ανάγκη του ατόμου για συνέχιση χρήσης μιας ουσίας ή συμπεριφοράς προκειμένου να νιώθει καλά. Επομένως γίνεται αμέσως φανερό ότι δεν μιλάμε μόνο για εξάρτηση από  ουσίες (ναρκωτικά, αλκοόλ, καπνό, φάρμακα) αλλά και για συμπεριφορές ( διαδίκτυο, τζόγος, φαγητό, εργασία, σεξ κα.α)

Αυτό που είναι σημαντικό να ειπωθεί για το που βρίσκεται η γραμμή για  να πούμε ότι έχει εγκατασταθεί η εξάρτηση είναι: όταν χάνεται η ελευθερία και το άτομο είναι δέσμιο ενός μέσου(αντικείμενο της εξάρτησης) για να διατηρεί την ψυχική του ισορροπία.

 

Υπάρχουν κάποια κριτήρια βάση των οποίων μπορεί να χαρακτηριστεί κάποιος εξαρτημένος;

Κάποια γενικά ίσως κριτήρια μπορούν να θεωρηθούν τα παρακάτω:

  • Το άτομο δεν μπορεί να σταματήσει τη ενασχόληση με το αντικείμενο της εξάρτησής του(χρήση της ουσίας ή της συμπεριφοράς)
  • Νιώθει δυσφορία όταν προσπαθεί να το σταματήσει
  • Καταναλώνει πολύ χρόνο γύρω από αυτό και παραμελεί σημαντικές επαγγελματικές, οικογενειακές, κοινωνικές υποχρεώσεις για να ασχοληθεί με την εξάρτησή του
  • Συνεχίζει παρά τις αντιδράσεις οικογένειας – φίλων κ.α και παρά τις αρνητικών επιπτώσεων στη ζωή του (π.χ απώλεια δουλειάς, διαζύγιο, παραμέληση σπουδών κ.α)

-Για ποιους λόγους μπορεί κάποιος να οδηγηθεί στην εξάρτηση;

Για κάθε άνθρωπο οι λόγοι είναι διαφορετικοί και σχετίζονται με τη δική του μοναδική , προσωπική ιστορία. Σε κάθε περίπτωση όμως πίσω από αυτή την ιστορία βρίσκεται ένας αβάσταχτος ψυχικός πόνος , ο οποίος με την εξάρτηση γίνεται «ανεκτός». Το επόμενο ερώτημα είναι: τι δημιουργεί αυτόν το ψυχικό πόνο και εδώ αναδεικνύεται η πολυπλοκότητα του φαινομένου. Γιατί η εξάρτηση είναι ένα σύνθετο , πολύπλοκο, πολυπαραγοντικό , κοινωνικό φαινόμενο. Οι αιτιολογικοί παράγοντες της εξάρτησης είναι ατομικοί, οικογενειακοί, κοινωνικοί και πολλές φορές σχετίζεται και με τη «διαθεσιμότητα»  του αντικειμένου της εξάρτησης π.χ όταν κάποιος έχει εύκολη πρόσβαση σε ουσίες στην περίπτωση της χρήσης ουσιών ή όταν σε κάθε σπίτι υπάρχει πια Η/Υ, τάμπλετ, κινητά και σύνδεση με το διαδίκτυο στην περίπτωση της εξάρτησης από το διαδίκτυο. Το άτομο δεν είναι μόνο σώμα ή μόνο ψυχή, δεν ζει , ούτε διαμορφώνεται μόνο του, υπάρχει το περιβάλλον και οι συνθήκες ζωής που το επηρεάζουν, επομένως δεν μπορούμε να αποδώσουμε την εξάρτηση σε έναν μόνο αιτιολογικό παράγοντα. Είναι όλα αυτά μαζί και σε κάθε άτομο εμφανίζεται ως αποτέλεσμα συνδυασμού διαφόρων αιτιολογικών παραγόντων .

  • Επομένως πιο είναι το αντικείμενο της πρόληψης;

Αντιλαμβανόμαστε ότι όσο σύνθετο είναι το φαινόμενο της εξάρτησης άλλο τόσο σύνθετη είναι και η πρόληψή του.  Η πρωτογενής και καθολική  πρόληψη (που είναι κυρίως το αντικείμενο των Κέντρων Πρόληψης) αναφέρεται στο σύνολο των  παρεμβάσεων  που υλοποιούνται στον υγιή πληθυσμό με στόχο την αποφυγή ή την καθυστέρηση της εξάρτησης. Απευθύνεται στο σύνολο της κοινότητας με έμφαση στους νέους. Στόχος της πρόληψης η ανίχνευση και εξάλειψη παραγόντων που συνδέονται με την εξάρτηση. Ένα στόχος στον οποίο αν εμβαθύνουμε καταλαβαίνουμε ότι μιλάμε για παρέμβαση και αλλαγή σε ότι προκαλεί τη δυσφορία στο άτομο, στην οικογένεια, στην κοινωνία. Ουσιαστικά η πρόληψη είναι πολύ περισσότερο από δράσεις. Είναι ένας άλλος λόγος, μια στάση ζωής που προσπαθεί να κάνει το άτομο να ξαναδεί και να συνομιλήσει με τον εαυτό του και με τον άλλο, να αναρωτηθεί για τα νοήματα της ζωής του, να ενισχύσει προσωπικές και κοινωνικές προστατευτικές δεξιότητες. Σε κοινωνικό επίπεδο  να ενισχύσει την συνοχή , την συλλογικότητα και να μεταδώσει αξίες και αρχές που προάγουν την ψυχοκοινωνική υγεία.

  • Σε πρακτικό επίπεδο ποιες είναι οι παρεμβάσεις της πρόληψης;
  • Ανοιχτές ομιλίες στην κοινότητα προσεγγίζοντας την εξάρτηση ως κοινωνικό φαινόμενο με στόχο την ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας
  • Στήριξη του γονικού ρόλου μέσα από βιωματικά σεμινάρια και εργαστήρια μακράς διάρκειας δίνοντας έμφαση σε θέματα σχέσεων, επικοινωνίας, συναισθηματικού, επίλυση συγκρούσεων στην οικογένεια κ.α
  • Στήριξη του εκπαιδευτικού ρόλου και προαγωγή των «σχολείων που ενδιαφέρονται» μέσα από την εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση εκπαιδευτικών σε θέματα που προάγουν την ψυχική υγεία στο χώρο του σχολείου αλλά και στηρίζοντας τους εκπαιδευτικούς στην εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης στους μαθητές και στη διαχείριση κρίσεων στην τάξη
  • Ομάδες εφήβων με στόχο την καλλιέργεια προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων ενδυνάμωση, υποστήριξη και εκπαίδευση των νέων ώστε να υιοθετήσουν μια θετική στάση ζωής και να αναπτύξουν δεξιότητες που να αντιστέκονται στη χρήση των εξαρτησιογόνων ουσιών, αλλά και σε άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές (τζόγος, διαδίκτυο κ.α).
  • Ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση κοινωνικών φορέων
  • Ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση ειδικών ομάδων πληθυσμού: αστυνομικοί, στρατός, δικηγόροι κ.α με στόχο την κατανόηση της έννοιας της εξάρτησης , των αιτιολογικών παραγόντων, την ενημέρωση για τα υπάρχοντα θεραπευτικά προγράμματα κ.α
  • Δικτύωση με στόχο την κινητοποίηση , ευαισθητοποίηση και την ανάληψη ευθύνης όλων σε θέματα εξάρτησης και προαγωγής ψυχοκοινωνικής υγείας
  • Υποδοχή αιτημάτων βοήθειας και συμβουλευτική: κυρίως πρόκειται για αιτήματα διαχείρισης οικογενειακών δυσκολιών, προβλημάτων συμπεριφορών παιδιών, προβλήματα σχέσεων , προβλήματα συναισθηματικής φύσεως, πένθους, εξάρτησης κ.α . Συνήθως γίνεται υποδοχή του αιτήματος με στόχο να κατανοηθεί και να αναδειχθεί το πρόβλημα που βρίσκεται πίσω από το αίτημα και όπου χρειάζεται να παραπεμφθεί στις κατάλληλες θεραπευτικές δομές.
  • Άλλες παρεμβάσεις στην ευρύτερη κοινότητα ανάλογα με τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας και τα επιμέρους αιτήματα που δέχεται το Κέντρο Πρόληψης από αυτή.

-Κλείνοντας, πείτε μας ένα γενικό μήνυμα που στέλνει η πρόληψη

Η πρόληψη συνδέεται με έννοιες όπως στήριξη, αλληλεγγύη, σεβασμός, επικοινωνία, ομαδικότητα, αποδοχή, έκφραση, φαντασία, δημιουργικότητα , αυτογνωσία, προσωπική ανάπτυξη και εξέλιξη κ.α. Με λίγα λόγια αυτό που κάνουν τα Κέντρα Πρόληψης δεν είναι να δώσουν συμβουλές ή έτοιμες λύσεις που θα εξαλείψουν το πρόβλημα των εξαρτήσεων αλλά δουλειά τους είναι να αφουγκραστούν τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, να ανταποκριθούν στα αιτήματά της , να συνομιλήσουν, να δημιουργήσουν δίκτυα, ομάδες στήριξης, αλληλοβοήθειας και από κοινού να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα. Αυτό είναι το μήνυμα που προωθούμε σε όλες τις δράσεις, μακροχρόνιες και βραχείες: όταν τα άτομα αποφασίζουν να βγουν από το «προσωπικό τους καβούκι» και συναντιούνται πραγματικά με τον άλλο, συμμετέχουν σε ότι γίνεται γύρω τους, νιώθουν κομμάτι και πρωταγωνιστές της ζωής τους τότε έχουν λιγότερους λόγους να χαθούν μέσα σε μια οποιασδήποτε μορφής εξάρτηση.

-Σας ευχαριστώ για την κατάθεση των απόψεών σας, οι οποίες θα αποτελέσουν έναυσμα για περαιτέρω προβληματισμό επί του ζητήματος

-Κι εγώ σας ευχαριστώ

http://polispost.com/2018/06/29/synentefksi-me-ti-theofani-kolonitsiou/

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ

  • Διεύθυνση: Τέρμα Κ. Ταλιαδούρη, 51100, Γρεβενά
  • Τ: Γραμματεία: 2462087090
       Επιστημονικό Προσωπικό: 2462087092
  • F: 2462087090
  • Ε: kporizontes@yahoo.gr

Gallery